Κομποστοποίηση σε μικρά αεροστεγή δοχεία με πιτυρούχο ΕΜ®
Η Μέθοδος Bokashi
Η κομποστοποίηση με τους ΕΜ παρουσιάζει μερικές αξιοσημείωτες διαφορές σε σχέση με την κλασσική κομποστοποίηση. Στην κομποστοποίηση με ΕΜ έχουμε δύο προϊόντα. Την κομπόστα και το υγρό καταστάλαγμα. Επίσης δεν μπορούμε να μιλάμε για κομπόστα αλλά για ένα προϊόν ζύμωσης που στη συνέχεια πρέπει να θαφτεί για να ολοκληρωθεί η αποικοδόμησή του. Για αυτό και ονομάζεται «μποκάσι» που στα Γιαπωνέζικα σημαίνει «οργανικό υλικό που ζυμώθηκε». Είναι το πιο αποτελεσματικό εναλλακτικό μέσο διαχείρισης των οργανικών υλικών για άτομα που δεν έχουν επαρκή χώρο για να κάνουν την κλασσική κομποστοποίηση ή θέλουν να κομποστοποιήσουν όλα τα οργανικά υλικά που παράγονται στην κουζίνα του σπιτιού. Μια άλλη ιδιομορφία της μεθόδου αυτής είναι η απουσία αέρα κατά τη διαδικασία της ζύμωσης σε αντίθεση με την κλασσική κομποστοποίηση που γίνεται σε αερόβιες συνθήκες.
Υλικά που επιτρέπονται
• Μαγειρευμένα και αμαγείρευτα κρέατα και ψάρια
• Αυγά και τα τσόφλια κόκαλα από ψάρια, τυρί
• Λεμονόκουπες και φλούδες από πορτοκάλια
Όλα τα παραπάνω ήταν απαγορευμένα στην κλασσική κομποστοποίηση
• Φρούτα και λαχανικά
• Ψωμιά, κατακάθια καφέ, φύλλα τσαγιού, κλπ
• Όλα τα υπολείμματα λαχανικών της κουζίνας
• Μαραμένα λουλούδια
Όλα τα παραπάνω υλικά καλόν είναι να τα τεμαχίζετε για να μην πιάνουν πολύ χώρο, να μην αφήνουν θύλακες με αέρα (δημιουργούν οσμές ,θέλουν καλό πάτημα ώστε να εξαφανίζονται τα κενά αέρος ) και για να επιταχυνθεί η διαδικασία της ζύμωσης.
Υλικά που απαγορεύονται
• Υγρά, όπως γάλα, χυμοί και λάδια
• Υδαρείς σούπες (μπορούμε αν τις στραγγίσουμε)
• Χαρτιά και πλαστικό περιτυλίγματος
• Σακουλάκια τσαγιού
• Στάχτες από τσιγάρα
• Κοπριές κατοικίδιων ζώων
• Κόκκαλα (εκτός αν μπορούμε να τα αλέσουμε)
Εφαρμογή της κομποστοποίησης
• Η κομποστοποίηση γίνεται σε ειδικά δοχεία χωρητικότητας 20 λίτρων περίπου που έχουν διάτρητο δεύτερο πυθμένα και ένα βρυσάκι από το οποίο απομακρύνονται τα κατασταλάγματα κάθε δύο ημέρες. Χρειάζεστε δύο δοχεία, μια και όταν γεμίσει το πρώτο, πρέπει να παραμείνει σε αυτό το υλικό για μια έως δύο εβδομάδες πριν θαφτεί το περιεχόμενό του στον κήπο ή σε έναν κλασσικό κάδο κομποστοποίησης.
• Προμηθευτείτε μια ποσότητα από πίτουρα που έχουν ΕΜ η τον ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ ΕΔΑΦΟΥΣ σε υγρή μορφή τον οποίο τον ψεκάζουμε αδιάλειτο στα σκουπίδια μας
• Απλώστε με το χέρι 1-2 χούφτες πίτουρων στον πυθμένα του κάδου η ψεκάστε με τον ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ
• Τοποθετείστε τα οργανικά σας απορρίμματα αφού τα έχετε τεμαχίσει και καλύψτε τα με μια χούφτα πίτουρα ΕΜ ή ακόμη καλύτερα ζυμώστε τα με τα πίτουρα όπως αλευρώνετε τους κεφτέδες. Αυτό εξασφαλίζει ιδανικές συνθήκες γιατί όλα τα υλικά έρχονται σε επαφή με τους ΕΜ η ψεκάστε τα σχολαστικά με τον ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΤΗ.
• Χρησιμοποιείστε μεγαλύτερη ποσότητα αν στο υλικό σας περιλαμβάνονται υλικά με μεγάλη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, όπως κρέας, αυγά, τυρί, ψάρια.
• Συμπιέστε το υλικό πολύ καλα κάθε φορά που τοποθετείτε καινούριο με την ειδική σπάτουλα για να αφαιρεθεί ο εγκλωβισμένος αέρας
• Κρατάτε το δοχείο πάντα κλειστό γιατί χρειαζόμαστε στεγανότητα (αναερόβιες συνθήκες) για να λειτουργήσει σωστά η ζύμωση. Όσο λιγότερος αέρας τόσο το καλύτερο
• Επαναλάβετε την παραπάνω εργασία μέχρι να γεμίσει ο κάδος.
• Μόλις γεμίσει ο κάδος, πασπαλίστε με μια πλούσια δόση πίτουρων όλη την επάνω επιφάνεια. Τοποθετείστε ένα πλαστικό φύλλο που να εξέχει περιμετρικά από τον κάδο και πιέστε από πάνω του με τα χέρια σας για μια τελευταία συμπίεση του υλικού. Κλείστε το καπάκι ερμητικά. Έτσι απομονώνεται ο τελευταίος θύλακας αέρα και εξασφαλίζεται στεγανότητα.
• Αποθηκεύστε τον κάδο σε ένα σκιερό μέρος για 1 τουλάχιστον εβδομάδα το καλοκαίρι και 2 εβδομάδες το χειμώνα και συνεχίστε με το δεύτερο κάδο.
• Από τον κάδο να αφαιρείτε κατά διαστήματα τα κατασταλάγματα στη διάρκεια της περιόδου ζύμωσης. Πολύ πιο αραιά στην αρχή και πιο συχνά αργότερα όταν ο κάδος γεμίσει πάνω από τη μέση. Η ποσότητα των κατασταλαγμάτων και το χρώμα τους (καφέ ανοιχτό ή σκούρο ή μαύρο) εξαρτάται και από το είδος των υλικών. Τα φρούτα και λαχανικά παράγουν περισσότερα υγρά.
Η κομπόστα σας είναι τώρα έτοιμη για χρήση (ταφή στον κήπο ή στη μάζα ενός κλασσικού σιλό κομποστοποίησης)
Χρήση της Κομπόστας
• Η κομπόστα που έχετε τώρα με τη μέθοδο μποκάσι είναι πολύ διαφορετική από αυτήν που παίρνατε με την κλασσική μέθοδο μετά την αποικοδόμηση. Όσο το υλικό είναι μέσα στον κάδο μποκάσι δεν διασπάται ούτε σαπίζει και διατηρεί την αρχική του υφή και εμφάνιση. Η τελική του αποικοδόμηση θα γίνει σε μια δεύτερη φάση στο έδαφος ή σε έναν κλασσικό σωρό κομποστοποίησης.
• Σκάψτε έναν μικρό λάκκο ή ένα χαντάκι με βάθος 30 εκατοστών και μήκος όσο το υλικό σας (όχι πολύ επιφανειακά για να μην τα σκάψουν τα ζώα που έχετε στην αυλή ή στη γειτονιά) σε ένα μέρος του κήπου σας από το οποίο έχετε συγκομίσει τα λαχανικά σας ή τα ετήσια άνθη. Απομακρύνετε τα τελευταία στραγγίσματα και αδειάστε στο χαντάκι τον κάδο με τη ζυμωμένη κομπόστα (σε πάχος που να μην υπερβαίνει τα 3 εκατοστά), ανακατέψτε τα υλικά με χώμα, σκορπίστε τα σε όλο το χαντάκι και σκεπάστε τα.
• Εάν η ζύμωση των υλικών είναι επιτυχής ( η επιτυχημένη ζύμωση έχει την ευχάριστη οσμή της ζύμωσης λαχανικών όπως το τουρσί) τότε τα υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν αμέσως μετά από τις 2 εβδομάδες. Τα ανακατεύουμε με το χώμα του κήπου μας η της γλάστρας 1 μέρος των υλικών με 90 μέρη χώματος και φροντίζουμε να είναι καλά σκεπασμένα Μπορούμε να φυτέψουμε τα φυτά μας κατευθείαν επάνω σε αυτό το μείγμα
• Τα ίδια υλικά μπορείτε να τα θάψετε και σε έναν κλασσικό κάδο κομποστοποίησης αντί να τα μεταφέρετε στο έδαφος (σκορπίστε τα στον κάδο, ανακατέψτε με υλικά του κάδου και ένα λεπτό στρώμα χώματος). Μην τα θάβετε ως μια ενιαία μάζα. Το μίγμα με το μποκάσι είναι ένα εξαιρετικό μέσο για να προκαλέσει αύξηση της θερμοκρασίας στο σιλό κομποστοποίησης.
• Πλύνετε καλά τον κάδο για να είναι έτοιμος για νέα χρήση
Χρήση των κατασταλαγμάτων
• Τα κατασταλάγματα που παράγονται στη διαδικασία της ζύμωσης είναι ένα άλλο πολύτιμο προϊόν. Περιέχουν θρεπτικά στοιχεία από τα οργανικά υλικά που ζυμώθηκαν και Ενεργούς Μικροοργανισμούς.
• Η ποσότητα των υγρών που θα συγκεντρωθεί εξαρτάται από το είδος των υλικών που θα μπουν στην ανακύκλωση. Φρούτα και λαχανικά παράγουν περισσότερα υγρά από ό,τι άλλα υλικά. Δεν θα πρέπει να ανησυχείτε αν παράγεται λίγο ή και καθόλου καταστάλαγμα από τη ζύμωση που πραγματοποιείται στον κάδο. Κάθε 2 ημέρες μεταφέρατε από το βρυσάκι τα κατασταλάγματα σε ένα μπουκάλι.
• Το υγρό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη λίπανση φυτών στον κήπο και σε γλάστρες. Η δοσολογία είναι 1 ποτηράκι του κομποστοποιητη σε 5 λίτρα νερού με άμεση εφαρμογή του διαλύματος στο χώμα που περιβάλλει τα φυτά και για ψέκασμα πάνω στα φύλλα τους. Το ίδιο ισχύει για δένδρα και θάμνους Το υγρό μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για την καταπολέμηση της δυσοσμίας στις αποχετεύσεις. Ρίξτε μια ποσότητα υγρού με την ίδια αραίωση στα σιφώνια της κουζίνας και των μπάνιων και στις τουαλέτες ή στο σύστημα του ατομικού σηπτικού βόθρου που ενδεχόμενα έχετε.
• Το υγρό θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εντός 1-2 ημερών από τη στιγμή της στράγγισης από τον κάδο.
Δείκτες επιτυχίας της κομποστοποίησης με ΕΜ
• Η κομποστοποίηση με τους ΕΜ βασίζεται στη ζύμωση. Τα αποφάγια και φυτικά απορρίμματα που χρησιμοποιήσατε φαίνονται όπως τα αγγουράκια τουρσί με την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Εάν η διαδικασία έχει γίνει με επιτυχία, ο κάδος σας πρέπει να μυρίζει όπως τα αγγουράκια τουρσί. Μερικές φορές, ιδιαίτερα μετά από μια μακρά περίοδο ζύμωσης, μια λευκή μούχλα μπορεί να εμφανιστεί στην επιφάνεια. Όλα αυτά είναι ενδείξεις ότι η διαδικασία της ζύμωσης προχώρησε θαυμάσια.
Δείκτες αποτυχίας
• Αν υπάρχει μια ενοχλητική μυρωδιά σάπιου αυτό δείχνει ότι η ζύμωση δεν προχώρησε ικανοποιητικά. Μια μαύρη ή πράσινη ή μπλε μούχλα δείχνει επίσης ότι είχαμε μόλυνση και τα απορρίμματά μας άρχισαν να σαπίζουν αντί να ζυμώνονται. Οι λόγοι στους οποίους οφείλεται αυτό μπορεί να είναι:
• Ανεπαρκής προσθήκη πίτουρων με ΕΜ
• Δεν κλείνατε καλά το καπάκι του κάδου μετά από κάθε χρήση
• Έλλειψη στράγγισης των υγρών από τον κάδο
• Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να απαλλαγείτε από τη χαλασμένη κομπόστα. Σκάψτε στον κήπο σας έναν λάκκο με βάθος όσο το φτυάρι σας και σε απόσταση από τα φυτά. Ρίξτε στον πυθμένα 3 χούφτες πίτουρα ΕΜ και στη συνέχεια αδειάστε τη χαλασμένη κομπόστα. Ανακατέψτε με χώμα και σκορπίστε άλλες 3 χούφτες πίτουρα και σκεπάστε με χώμα. Πλύνετε καλά τον κάδο και ρίξτε τα απόνερα στο ίδιο μέρος. Ξεκινήστε ένα νέο κύκλο κομποστοποίησης με τη νέα γνώση που αποκτήσατε.

Καλή επιτυχία και να έχετε πάντα υπόψη σας ότι αυτό το μικρό βήμα που ξεκινήσατε σήμερα εσείς, αν το κάνουν οι γείτονες και οι φίλοι σας, τα οφέλη για το περιβάλλον και για όλους μας θα είναι τεράστια. Άλλωστε το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα με τη διαχείριση των απορριμμάτων στη χώρα μας οφείλεται στο γεγονός ότι ο καθένας από εμάς παράγει 1,5 κιλό στερεά απορρίμματα σε καθημερινή βάση. Αν αυτή την μικρή ποσότητα την πολλαπλασιάσουμε επί 100.000 ή 1.000.000 να το τεράστιο πρόβλημα. Αν καθένας από εμάς ανακύκλωνε τα στερεά οργανικά, το 1,5 κιλά θα μειώνονταν κατά 40% δηλαδή θα περιορίζονταν σε 900 γραμμάρια.
Ελπίζουμε σύντομα η ηγεσία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη χώρα μας να αντιληφθεί, και με την πίεση των ενημερωμένων και συνειδητοποιημένων πολιτών, ότι η διαχείριση των απορριμμάτων χωρίς την εμπλοκή των πολιτών είναι λύση πολυδάπανη, ενεργοβόρα και ατελέσφορη.






